Tuesday, May 31, 2011

.....ta' "brigant" li jien!


Salvatore Giuliano 1922-1950 - Brigant Sqalli li kellu l-fama ta' Robin Hood


Il-vot tas-Sibt li ghadda kien wiehed car favur Stat Lajk. Bid-divorzju f’Malta kulhadd se jibqa’ jkollu d-dritt li jghix hajtu bil-konvinzjonijiet li kellu qabel ma vvota. Cert li kienu hafna dawk li vvotaw favur id-divorzju minghajr ix-xewqa li qatt jigu bzonnu. L-elettorat Malti wera ruhu li mhux lest li jahseb biss fir-realta’ stabbli u felici li jista’ jkun ghaddej minnha f’hajtu, izda wkoll f’dawk il-persuni li qed ifittxu li jsibu lura stat ta’ kuntentizza f’hajjithom.

Irresponsabbli


Jekk hawn istituzzjoni f’pajjizna li wriet ruhha irresponsabbli quddiem dritt civili bhad-divorzju, certament li din kienet il-knisja. Izda fil-maggoranza taghha, in-nies m’emmnithiex. Kienet tinxtamm tinten wisq il-kampanja tal-Knisja li riedet tpingi d-divorzju daqs li kieku kien xi xitan li se jnawwar is-socjeta’ taghna u jgib taqlib liema bhalu. Il-Knisja qed tnawwar lilha nnifisha billi tibqa’ tipretendi li ghad fadlilha xi pussess fuq il-kuxjenza nazzjonali tal-poplu. Illum l-individwu sar ic-centru ta’ kull filosofija jew politika. Jekk il-Knisja se tibqa’ tqis lin-nies bhala merhla, l-istess bhalma ghamel l-Isqof Mario Grech fl-omelija tieghu ta’ nhar il-Hadd 15 ta’ Mejju, meta qal li “fostna hawn il-briganti li jinqdew b’kull mezz biex joqtlu l-merhla”, allura se tkun qieghda tkompli tinqata’ mir-realta’.

Ic-cittadin Malti u Ghawdxi m’ghadux ihossu parti minn merhla. Sar ihossu kunfidenti mieghu innifsu li jaghrbel, u jahseb bil-hila tieghu, qabel ma jasal ghal decizjoni. Perswaz li kienu bosta dawk li vvotaw ‘Le’ ghal ragunijiet validi li jien nirrispetta. Perswaz ukoll li wiehed irid iqis dawn ir-ragunijiet meta jasal biex ikun mfassal l-abbozz finali tal-ligi tad-divorzju.

Herqan biex nara x’se tkun il-pozizzjoni li se tiehu l-Knisja dwar il-ligi tal-koabitazzjoni. Min hu poggut qed jghix fi « stat tad-dnub » f’ghajnejn il-Knisja. Nippretendi li wara dik il-propoganda mill-pulpti, issa tohrog ifferocjata bid-doppju ta’ li harget dwar id-divorzju, fil-kwestjoni tal-ligi tal-koabitazzjoni. Ghaliex filwaqt li d-divorzju jgibek f’qaghda li tista’ terga’ tizzewweg, meta tkun poggut tichad ghal kollox l-istituzzjoni taz-zwieg. Bl-ebda mod ma qieghed ingib dan l-argument biex inhammar wicc min hu poggut. Dawk li qed jghixu pogguti ghandhom kull liberta’ li jaghmlu dan, izda fl-istess waqt ghandna naraw li kwalunkwe’ ligi tal-koabitazzjoni li tkun introdotta ma sservix biex izzid flok tnaqqas l-anomoliji li ghandna fil-ligijiet li jirregolaw il-familji.

It-tliet isqfijiet hargu jghidu li "Lil dawk kollha li ħadu sehem attiv fuq iż-żewġ naħat, nixtiequ nuruhom is-sogħba tagħna jekk xi ħadd ħassu mweġġgħa b’xi kelma jew azzjoni mill-membri tal-Knisja". Tali apologija giet tard wisq, ezatt waqt il-jum tal-votazzjoni, u allura lanqas biss tiswa’ l-inka li biha giet miktuba.

Medvedev vs Gonzi

Ghal min qed jiehu bic-cajt l-ahbar li d-dinja sejra tispicca s-sena d-diehla, nahseb li jkun ahjar li tirriflettu ghal darba tnejn qabel ma taslu ghall-konkluzjoni. Jien kull meta nara l-ahbarijiet hlief djar itiru mar-rih, nies ghaddejjin bid-dghajsa fit-triq li jghixu u rivoluzzjonijiet mhux qed nara! Tant hu veru li kollox qed jinqaleb ta’ taht fuq, li issa jidher li l-President tar-Russja Dmitry Medvedev qed juza l-istil ta’ Gonzi mall-midja, u Gonzi qed juza l-istil ta’ Medvedev hawn Malta.

Infatti dan Medvedev ghaggeb lil kulhadd xi hmistax ilu, meta quddiemu laqqa’ ruxxmata gurnalisti u filwaqt li tkellem hafna, min segwih stqarr li ma hassu li qal xejn specjali. L-istess bhalma mdorrijin naraw lil Gonzi hawn Malta. Gonzi min-naha tieghu ghazel li juza l-istil li s-soltu juza Medvedev, u nhar il-Hadd hareg jitkellem wahdu mal-lenti, l-istess bhalma jaghmlu mexxejja awtoritarji kull meta jhossuhom daharhom mall-hajt. Minn hawn lil Gonzi nghidlu, li ghalkemm tista’ tahrab, xorta ma tistax tistahba. Jinhadmu kif jinhadmu l-affarijiet, il-poplu ha decizjoni, u din id-decizjoni jehtieg li tkun rispettata.

Dan kollu ghidtulkom ta’ "brigant" li jien!

[Artiklu ppubblikat f'L-Orizzont tal-lum it-Tlieta 31 ta' Mejju, 2011, Pg.13]

Tuesday, May 17, 2011

Taqbel jew ma taqbilx, ivvota IVA!


Jekk taqbel mad-divorzju, għażla waħda għandek, nhar is-Sibt 28 ta’ Mejju mur ivvota IVA fir-referendum. Jekk inti ma taqbilx mad-divorzju, f’jum il-votazz­joni xorta mur ivvota IVA. M’għandekx għaliex iċċaħħad lil dawk li għandhom bżonnu milli jiħduh. Bid-divorzju f’pajjiżna, int li ma taqbilx miegħu tibqa’ żżomm id-dritt li ma tiddivorzja qatt.

Id-dehriet ta’ Tonio

F’din il-kampanja l-Kelma t’Alla mhux talli ġiet użata, talli saħansitra ġiet abbużata. L-istorja għallmitna li huma ħafna dawk li lesti jużaw ir-reliġjon bħal biċċa plastisin li jifformawha kif iridu huma. Il-MP Nazzjonalista JPO ġie kkwotat li qal li “pajjiżna qed jiżżerżaq lura għas-snin 80” għall-mod kif qed tiġi immanipulata l-opinjoni pubblika. JPO seta’ għamel riflessjoni oħra. Dik li wħud għażlu li jiżżerżqu lura lejn is-sittinijiet billi jċaħħdu lin-nies mis-sagramenti u jużaw il-pulpti bħala mezz ta’ propaganda kontra d-divorzju saħansitra waqt funeral!

Ninsab kuntent għal JPO għax ma jkollux dehriet bħal tal-Ministru Tonio Fenech, li mill-bidu ta’ din il-leġiżlatura ’l hawn imissu rriżenja għal 77 darba. Dan Tonio qed jara l-Madonna mweġġa’ li Malta qiegħda tikkunsidra d-divorzju. Li jonqsu jara huma n-nisa msawtin jibku fi djarhom, jittamaw li xi darba jkollhom ċans ieħor li jibnu familja kuntenta!

Bl-iskuża tal-manifest

Waqt li jumejn ilu l-Prim Ministru ta’ dan il-Gvern tal-minoranza kien qed jitkellem f’Dar il-Ġustizzja fil-Libertà fil-Marsa, qalilna li bid-divorzju propost iż-żwieġ se jkun ifisser għaqda ta’ erba’ snin. Bħal dak li qallu li kull min se jkun qed jiżżewweġ se jitlaq lil żewġu jew lil martu eżatt dakinhar tat-tieġ. Kienet ħrafa oħra minn tiegħu! Id-divorzju kien imissu daħal f’pajjiżna mingħajr ebda tqan­żiħ u titubar.

Kien jidħol f’pajjiżna mingħajr il-barka tal-manifest elettorali, eżatt bħalma Malta ddaħħlet fil-programm tan-NATO, Partnership for Peace. Kien jidħol f’pajjiżna inkiss inkiss bħall-pagi doppji tal-Kabinett Malti, li kellhom il-viljakkerija jżidu lilhom infushom fi żmien fejn kwalunkwe Gvern rasu fuq għonqu fid-dinja, f’dan iż-żmien ta’ riċessjoni ekonomika, qed jara kif inaqqas is-salarji ministerjali u mhux iżidhom. Id-divorzju kien jidħol f’Malta biex jixhed li aħna soċjetà moderna, mhux soċjetà bħall-Filippini fejn għadhom isallbu n-nies fit-toroq fi żmien il-Ġimgħa l-Kbira.

Iżda sfortunatament la f’pajjiżna m’għandniex Gvern riformista u wisq inqas rivoluzzjonarju, l-ewwel battalja li rridu nirbħu hija dik li meta nipprovaw immorru pass ’il quddiem, ma nispiċċawx immorru erbgħa lura. Dawk kollha li għandhom għal qalbhom id-drittijiet ċivili f’pajjiżna, minn issa jiħtiġilhom jaħilfu li jekk dan ir-referendum ma jgħaddix, mhux se jaqtgħu qalbhom milli jkomplu jipp­ridkaw u jaħdmu favur dawn it-tibdiliet soċjali u ċivili. Bidliet li Malta qiegħda tistennihom bħalma kull min jixtieq jiżżewweġ u ma jistax, qed jistenna li tidħol f’pajjiżna l-liġi tad-divorzju.

Tħabbru qalbu

F’intervista, Arthur Galea Salomone, li jrid iż-żwieġ bla divorzju, ħareġ jgħidilna li qalbu qiegħda tħabbru għal dawk li diġà qegħdin isibuha diffiċli biex jitimgħu familja waħda, u qed jaħseb tant fit-tul li qed jinkwieta għal dak li jista’ jiġri meta bid-divorzju, persuna mhux talli jkollha tmantni familja, iżda jkollha tmantni tnejn. Qalilna li qed jibża’ li tinħoloq forma ġdida ta’ faqar, meta din iċ-ċirkostanza fil-verità diġà qiegħda magħ­na. Jekk tħarsu madwarkom żgur jirnexxilkom taraw persuna li hija separata u fl-istess ħin qiegħda poġġuta ma’ xi ħadd ieħor.

Ħafna mill-argumenti tal-LE huma fjakki, għax daħlu għal din il-kampanja daqs li kieku kienet xi battalja morali. Mhux qed jirnexxilhom iġibu waħda tajba. Ipprovaw jagħmlulna qalbna ġunġliena billi jżeffnu t-tfal fin-nofs, u ħadd m’em­minhom, għax it-tfal ma jiddistingwux bejn divorzju, se­parazzjoni jew annullament. Hija biss il-firda tal-ġenituri tagħhom li tkiddhom. Issa qegħdin jorbtu d-divorzju mall-faqar. Ċert li lkoll tafu li mhuwiex id-divorzju li jġib il-faqar, iżda l-ħajja li dejjem qiegħda togħla taħt il-bandiera ta’ “min hu l-aqwa jħawwel u min le jitħawwel!”

[Ippubblikat fil-gurnal L-Orizzont tal-lum it-Tlieta 17 ta' Mejju, 2011]

Wednesday, May 4, 2011

Prospetti sbieħ għall-ħaddiema fl-Eġittu


Segwejt b’interess il-ħolqien ta’ partit politiku ġdid fl-Eġittu. Se jkun partit maħsub biex jagħ­ti lura ħafna mid-dinji­tà li l-ħaddiem tilef matul it-tmexxija ta’ Saadat u Mu­barak fl-Egittu. F’artiklu intitolat “L-Egizzjani qed jiktbu l-istorja” (2 ta’ Frar) li kont ippubblikajt fuq din l-istess paġna kont semmejt l-irwol kbir li kienu qegħdin jilagħbu t-trejdunjins biex eventwalment iseħħ l-ew­wel pass tar-rivoluzzjoni.

F’Settembru li ġej l-Egizz­jani se jkollhom jivvotaw. Ħafna huma tal-ħsieb li dawn l-elezzjonijiet se jispiċ­ċaw ikunu mbagħbsa. Iżda dan il-Partit Demokratiku tal-Ħaddiema (PDĦ), xorta hu lest li joħroġ għall-elezzjonijiet, biex jieħu l-istatura nazzjonali li tixraqlu. Dan hu partit li jġib l-appoġġ tal-Federazzjoni Eġizzjana tat-Trejdunjins, ta’ Soċjalisti Ri­vo­­luzzjonarji u ta’ Intellett­wali, fost oħrajn.

Bħalissa dan il-partit ġdid qed isegwi kawħa ta’ kumpa­nija tat-tessuti kbira li għaddiet f’idejn sidien Indoneż­jani fl-2007. Il-kawża li qed issir mill-ħaddiema qiegħda takkuża li l-kuntratt li bih il-kumpanija bidlet l-idejn kien wieħed mifni bil-kor­ruz­z­joni. Jekk il-kawża tintrebaħ il-PDH jagħmel ku­raġġ biex ikompli jħeġġeġ ħaddie­ma f’kumpaniji oħrajn li nbiegħu bix-xejn lil sidien bar­ranin biex jagħmlu kawża dwar id-drittijiet tal-proprje­tarji. Fil-prattika jridu li l-ħaddiema jieħdu f’idejhom il-mez­zi tal-produzzjoni, permezz ta’ proċessi ta’ nazzjonalizzazzjoni. Madanakollu m’għan­d­hom xejn kontra kumpaniji privati li jimxu b’mod etiku.

Tajjeb li naraw kemm se jkunu qegħdin iħarrġu l-ħaddiema biżżejjed b’tali mod li jkunu kapaċi jmexxu l-kumpa­niji b’mod organizzat, b’ħiliet meħtieġa u wara kollox b’mod sostenibbli. L-istorja tatna ħaf­na eżempji li juru li meta l-ħaddiem ħa l-mezzi tal-produzzjoni f’idejh, spiċċa ma kienx ta’ servizz tajjeb għalih innifsu. Għalhekk nawgura li jekk din l-esperjenza tirnexxi, ma tkunx imtappna bi żbalji qarsa li diġà konna rajna jseħħu f’diversi pajjiżi mingħajr suċċess.

U l-Libja?


Fil-Libja jidher li tispiċċa kif tispiċċa s-sitwazzjoni, il-poplu Libjan xorta se jbati. Il-Punent hu wisq interessat f’dan il-pajjiż, u r-raġuni hi sempliċi, għax iż-żejt Libjan hu ifjen u aktar aċċessibbli minn ta’ paj­jiżi oħrajn li wkoll qegħdin iqajmu rvellijiet f’pajjiżhom.

B’dan ix-xenarju quddiemna wieħed jispiċċa ma jafda l-ebda parti mdaħħla fil-kwistjoni Libjana.

“What’s Left?”

Is-Sibt li għadda, aħna ż-żgħażagħ tal-GWU għar-raba’ darba organizzajna l-konferen­za bit-tema “What’s Left?”. Attendew żgħażagħ minn diversi għaqdiet, fosthom Alternattiva Demokratika Żgħa­żagħ, Forum Żgħażagħ Laburisti, Moviment Graffitti, Moviment Azzjoni Xellug, Koperattiva Kummerċ Ġust, MOVE u Żminijietna – Leħen ix-Xellug. Il-Konferenza għa­mil­niha proprju lejlet Jum il-Ħaddiem bħala parti minn sensiela ta’ attivitajiet li organizzat il-GWU bit-tema “F’Ġie­ħek Ħaddiem”.

Sibna ċ-ċans li niddiskutu temi b’laqta filosofika, politika u trejdunjonistika. Jidher biċ-ċar li l-ħtieġa li nħabbtu l-ideat flimkien tib­qa’ dejjem importanti.

It-tema prinċipali tal-konferenza kienet id-90 sena mill-mewt ta’ Manwel Dimech. Patri Mark Montebello fittex li janalizza kemm Dimech għadu relevanti fil-kamp Xel­lugi llum il-ġurnata.

Waqt preżentazzjoni li għamel għal dawk preżenti, fisser kif Dimech ried li kull individwu jkun mgħammar b’għarfien siewi għall-emanċipazzjoni.

Fisser ukoll, kif il-GWU għandha prinċipji li pjuttost jixbħu lil dawk ta’ Dimech fin-natura Xellugija u Libertarja tagħhom.

Għalija li nagħmel parti mill-GWU hu ta’ unur kbir, aktar u aktar meta naħseb li Dimech serva ta’ xrara għall-ħafna mill-progress soċjali u ekonomiku li rajna jsir fit-tieni nofs tas-seklu għoxrin f’paj­jiżna, u nemmen li għadu jservi ta’ ispirazzjoni għal dawk li għandhom għal qalbhom il-progress soċjali.

(Dan l-artiklu gie ppubblikat f'L-Orizzont illum l-Erbgha 4 ta' Mejju, 2011)

Tuesday, May 3, 2011

Xaqq dawl għall-unjins


NHAR il-Ġimgħa li għadda kont tassew sodisfatt meta rajt il-ForUM, il-GWU, u s-CMTU jiddiskutu l-eventwalità li tinħoloq forma akbar ta’ koperazzjoni bejniethom. Il-mexxejja ta’ dawn it- tliet konfederazzjonijiet tat-trejdunjins ilkoll tkellmu f’dan l-ispirtu u reġgħet tqaj­met l-idea li jkun hawn Kunsill tat-Trejdunjins (TUC) f’pajjiżna. Trejdjunjonista veteran qalli li fiż-żmien li Anġlu Fenech kien Segretarju Ġene­rali tal-GWU diġà kien sar tentattiv li tinħoloq TUC f’pajjiżna. Kemm fl-2004 u anke fl-2008 kienet reġgħet tqajmet din l-idea.

F’artiklu li kont ktibt f’din l-istess kolonna nhar il-5 ta’ April li għadda, kont spjegajt x’kien it-tip ta’ xkiel li kienet qiegħda ssib il-ForUM, kemm biex tidħol f’fora Maltin bħalma hu l-MCESD u anke biex tidħol fil-Konfederazzjoni Ewropea tat-Trejdunjins (ETUC). Il-Ħamis li għadda l-ForUM ġie affiljat fl-ETUC, u għalhekk l-atmosfera bejn it-tliet konfederazzjonijiet tinħass li hi aħjar minn dik ta’ ġimgħa ilu.

Bejn il-ForUM u l-GWU diġà jeżistu relazzjonijiet tajbin, u kif jaf kulħadd dawn diġà jaqgħu taħt il-kappa waħda tal-Għaqda Unjins Maltin. Issa hemm bżonn ta’ relazzjoni li taspira aktar fiduċja bejn dawn it-tnejn u s-CMTU. Meta wieħed jikkunsidra l-istorja, it-tradizzjoni u l-preġudizzji li eżistew fil-passat bejn dawn il-blokki, ċertament li biex wieħed jirnexxilu jasal f’kollaborazzjoni li tkun sostenibbli mhux se tkun ħaġa faċli. Kwalunkwe kolla­ bo­razzjoni għandha ssir fir-rispett tal-awtonomija u l-indipendenza tal-unjins kollha.

Tajjeb li f’dan l-istadju wie­ħed jiffoka fuq affarijiet semp­liċi li wieħed jista’ jikkollabora dwarhom, u mhux dwar affarijiet li għadhom mhux possibli li jsiru. Jistgħu jsiru korsijiet ta’ formazzjoni għax-‘shop­stewards’, jew inkella issa li t-tliet konfederazzjonijiet jaq­għu taħt il-kappa tal-ETUC jistgħu jsiru kampanji taħt il-linji gwida li jagħtu l-ETUC, bħal pereżempju kampanja kontra x-xogħol prekarju.



Djalogu soċjali

Għalkemm jien ċert li ħafna mid-djalogu soċjali li jsir u ħafna mill-konsultazzjonijiet li jsiru jkunu biss biex jagħtu stampa li qegħdin ngħixu f’xi ġenna demokratika. Għal­kemm jien ċert li l-Gvern jis­taħba wara rapporti u awtori­tajiet li joħloq hu stess biex jipprova jgħatti l-politika żbal­jata tiegħu; xorta nemmen li dawk li jixirqilhom spazju li jinstemgħu, għandhom jipparteċipaw fil-fora nazzjona-li.

Issa li l-ForUM ħadet l-affiljazzjoni mill-ETUC, ħadd ma jista’ jsib skuża f’pajjiżna li jeżistu ostakli biex il-ForUM ma jkunx parti mill-MCESD. Jekk tassew il-Gvern għandu rieda politika li t-tliet konfederazzjonijiet tat-trejdjunjins ikunu mismugħin, għandu jara li r-rappreżentanti tas-sidien u dawk tal-ħaddiema jingħataw vuċi ndaqs fuq l-MCESD, b’tali mod li l-ForUM tkun ukoll parteċipi.

Suġġeriment li nagħti lill-Onorevoli Chris Said hu li jiġ­bed l-attenzjoni tal-bord editorjali ta’ Il-Mument, biex fl-ispirtu tad-djalogu soċjali ma jibqgħux mingħalihom iħam­m­­ġu lill-GWU ta’ kull ġimgħa. Il-GWU la għandha bżonn min iħammiġha u lanqas min ineffaħha biha nnifisha. Jitkellmu għaliha għandha r-riżultati.

Mijiet ta’ ħaddiema ġodda qed jagħżlu lill-GWU biex tirappreżentahom, u dan qed isir ta’ kull xahar permezz tal-impenn li qed joffru l-uffiċjali fi ħdanha.



Qegħdin tard

Ir-rappreżentanti tal-ħad­diema qegħdin ’il fuq minn sentejn u nofs tard fit-twaqqif ta’ għaqda li tiġbor flimkien it-tliet konfederazzjonijiet tat-trejdunjins. Niftakru li f’Set­tembru 2008, il-Federazzjoni tal-Industriji u l-Kam­ra tal-Kummerċ, l-akbar għaq­diet tas-si­dien u n-negozjanti f’Mal­­ta, kienu ngħaqdu taħt isem wieħed biex ġew jissej­ħu “Il-Kamra”. Quddiem din ir-realtà ma jistax ikun li jibqa’ jkollna l-unjins jitkellmu b’vuċijiet differenti.

Il-proċess hu wieħed iebes, iżda ċertament li mhux wieħed impossibbli. Tajjeb li nosservaw mill-vi­ċin x’se jkunu l-manuvri tal-UĦM u s-Segretarju Ġe­ne­rali tagħha f’dan il-pro­ċess.

Jidher biċ-ċar li dawn tal-aħħar se jkunu fatturi determinanti biex naraw lis-CMTU tieħu l-kredibilità u l-fiduċja tal-ForUM u l-GWU. Il-GWU ilha għexieren tas-snin tħambaq li fejn hemm l-għaqda hemm is-saħħa.

Issa li l-bieb tbexxaq u tfaċċa xaqq ta’ dawl, m’għan­d­­niex nerġgħu nagħ­l­quh lura iżda nkomplu niftħuh biex xi darba naraw lill-ħaddiem Malti f’qagħda aktar f’saħ­ħitha li jieħu dak li hu tiegħu bi dritt.

(Ippubblikat illum it-3 ta' Mejju, 2011 fuq il-gurnal L-Orizzont)