Thursday, March 17, 2011

Il-Vantagg tal-Immigranti


Hafna jaraw l-immigranti bhala piz f’pajjizna. Nisimghu diskors bhal “Dawn jigu biex jiehdulna xogholna!”. Certament li pajjizna ghandu jkollu kontroll fuq min ikun irid jidhol f’Malta, filwaqt li d-dinjita’ ta’ dawn il-persuni ghandha tkun imharsa is-shih abbazi ta’ standards Ewropej u Internazzjonali.

Izda xi sforzi qed isiru sabiex l-immigranti f’pajjizna ma jibqghux jaghmlu xogholhom fil-mohbi tal-ekonomija taghna? Xi sforzi qed isiru biex huma wkoll jikkontribwixxu ghas-sistema tas-sahha f’pajjizna u ghall-hlas tal-pensjonijiet f’pajjizna?

Malta qed tixjieh

Il-poplu Malti qed jixjieh, u aktar ma jixjieh, inqas qed ikunu n-nies li jikkontribwixxu ghas-sistema tal-pensjoni f’pajjizna. Malta ghandha spiza kbira ta’ pensjonijiet fis-sena li tammonta ghal iktar min-nofs tal-ispiza socjali. Il-pensjoni hija dritt ta’ kull anzjan, specjalment jekk ikun ikkontribwixxa bis-shih ghaliha permezz tan-national insurance.

Wahda mill-hafna soluzzjonijiet li jezistu sabiex inzommu s-sistema tal-pensjonijiet f’sahhitha hija li nressqu lil dawk il-haddiema f’pajjizna li jaghmlu xoghol mhux dikjarat biex isiru parti mis-suq tax-xoghol formali f’pajjizna.

Facli tisfruttahom

Ovvjament, huma hafna dawk is-sidien f’pajjizna li jaraw lill-immigranti bhala haddiema li jistghu jithallsu inqas mill-paga minima. Bhala haddiema li tista’ thaddimhom minghajr ebda rabta ma’ ligijiet stabbiliti dwar kif tingagga u tnehhi l-haddiema mill-kumpanija li jkollok.

L-immigranti hafna drabi jkunu taht protezzjoni umanitarja. Ironikament min ikun taht din il-protezzjoni jkun jehtieglu li jgib il-permess li jahdem minn ghand is-sid tal-kumpanija li tkun qed thaddmu. Din is-sistema taghti lok ghal dawn il-haddiema immigranti sabiex jibqghu ma jkollhomx ix-xoghol taghhom konformi mal-ligi.

L-isfida l-kbira

L-ikbar sfida hija kif se tasal biex tohloq sistemi mill-inqas burokratici li jkunu prattici kemm ghall-immigrant li qed jahdem f’pajjizna, kif ukoll ghas-sidien li jehtiegu x-xoghol taghhom.

Certament li biex nilhqu dan l-ghan irid ikun hemm il-koordinazzjoni bejn id-Dipartiment tar-Relazzjonijiet Industrijali u l-Impjiegi, ir-rapprezentanti tas-sidien, l-unjins u l-amministraturi tac-centri miftuha ghall-immigranti, fost ohrajn. Huma sfidi kbar ghaliex huwa difficli tohloq prattici godda ma’ setturi ta’ haddiema li tista’ tghid li huma l-ucuh mohbija tas-suq tax-xoghol taghna.
Kontribut importanti

Galadarba l-immigranti jinsabu fostna nemmen li ghandhom kull dritt jibbenefikaw minn kura tas-sahha u protezzjoni socjali li taghtihom ghixien decenti, bhalma kull bniedem taht il-kappa tax-xemx jixraqlu. Fl-istess waqt ikun ghaqli li nheggu u noholqu sistemi ghal dawn in-nies sabiex isibuha iktar facli jikkontribwixxu ghall-holqien tal-gid f’dan il-pajjiz permezz tat-taxxa fuq id-dhul.

Il-bzonn li ninkoraggixxu lil dawk kollha li jaghmlu xoghol mhux dikjarat biex isiru parti mis-suq tax-xoghol huwa rikonoxxut minn kull min qed janalizza is-sostenibilita’ tal-pensjonijiet. Dan il-bzonn gie rikonoxxut mill-Bank Dinji permezz tad-dokument Pension Reform and the Development of Pension Systems mahrug fl-2006. Filwaqt li l-White Paper dwar il-pensjonijiet mahruga f’Malta fl-2004 ukoll tissuggerixxi li hadd m’ghandu jkun incentivat li jahdem fis-settur informali tal-ekonomija.

Ghalhekk il-vantagg tal-immigranti huwa dak li jistghu jikkumpensaw ghal din is-socjeta’ li qed tixjieh u m’ghadiex twelled tfal daqs kemm kienet qabel. Jistghu ikunu huma wkoll kontriburi fis-sistema tal-pensjonijiet taghna sabiex in-nanniet u l-genituri taghna wara li jkunu hadmu kemm felhu bhalma naghmlu ahna, jkollhom mohhhom mistrieh li ‘l quddiem se jibqghu jircievu l-pensjoni d-dar.

(Ippubblikat fil-gurnal L-Orizzont nhar l-Erbgha 16 ta' Marzu, 2011)