Thursday, January 6, 2011

Id-Direttiva dwar il-hin tax-xoghol



L-Unjoni Ewropea qieghda terga’ titlob l-opinjoni tat-trejdjunjins u ta’ min ihaddem madwar il-pajjizi fi hdanha sabiex tanalizza x’inhuwa l-ahjar mod kif tirrevedi r-regolamenti dwar il-hin tax-xoghol. Din id-direttiva (2003/88/EC) hija mahsuba sabiex il-haddiema jkollhom bilanc ahjar bejn ix-xoghol u l-hin hieles. Fl-istess waqt taghti kaz is-sahha u s-sigurta’ tal-haddiema fuq il-post tax-xoghol peress li sighat twal iwasslu ghal iktar stress u riskju ikbar ta’ periklu kemm ghal min jahdem iz-zejjed u anke ghall-kollegi u l-qraba taghhom.

Fost affarijiet ohra din id-direttiva tistabbilixxi li l-haddiem ma ghandux jahdem iktar minn medja ta’ 48 siegha (bis-sahra inkluza) kull sebat ijiem; li ghal sitt sighat xoghol konsekuttivi ghandu jinghata brejk; li f’kull perjodu ta’ 24 siegha ghandu jkun hemm mill-inqas hdax-il siegha konsekuttivi ta’ serhan mix-xoghol; u drittijiet marbuta ma’ sahha ghal dawk li jahdmu ta’ bil-lejl.

F’Malta l-haddiem jinghata c-cans li jahdem iktar minn medja ta’ 48 siegha fil-gimgha diment li dan isir bi qbil ma’ min ihaddmu, u ma jkun hemm l-ebda’ theddida ghas-sahha u s-sigurta’ tal-haddiem innifsu u l-kollegi tieghu. Dan gej minhabba l-fatt li l-Gvern u t-trejdjunjins Maltin jaqblu li jsir hekk ghal ragunijiet varji li jafu jkunu ta’ vantagg ghal min ihaddem sabiex ikollu iktar disponibilita’ tal-haddiema tieghu, u anke ta’ vantagg ghall-haddiem li jkun irid ilahhaq mal-ispejjez li l-familji jaffaccjaw minn gimgha ghall-ohra.

Fil-prattika


Hawn min jargumenta li m’ghandniex nibqghu noffru c-cans lill-haddiema li jahdmu iktar minn medja ta’ 48 siegha fil-gimgha, sabiex nippromwovu ghajxien b’sahhtu tal-haddiema u naghtu l-ispazju ghall-holqien ta’ impjiegi godda. Ghalkemm dawn l-argumenti jaghmlu sens, u ghandhom bazi soda, xorta jibqa’ l-fatt li hafna huma dawk il-haddiema li jekk iccahhadhom minn ammont ta’ sighat ta’ sahra li jaghmlu fil-gimgha ma jkunux jistghu ilahhqu mall-hajja.

Tistghu tistaqsu lil dawk il-familji li kull xahar jipprovaw jghaddu b’paga wahda biex tindunaw jekk dan huwiex minnu. Tistghu tistaqsu lil dawk il-koppji li kkalkulaw is-self fuq id-dar taghhom fuq iz-zewg pagi li kellhom f’dak iz-zmien li ftiehmu mall-bank, u issa qieghdin f’qaghda finanzjarja inqas tajba.

Targa targa

Direttivi bhal dawn li jkunu qeghdin jigu diskussi fl-Unjoni Ewropea ghandhom il-habta jkunu prezentati lill-imsiehba socjali bhallikieku huma xi par zarbun li jista’ jidhol f’riglejn kullhadd. Ir-realtajiet li jaffaccjaw il-pajjizi madwar l-U.E. huma ferm differenti. Per ezempju pajjizi Skandinavi bhall-Finlandja u l-iSvezja, certament li huma f’qaghda differenti minn pajjizi bhar-Rumanija u l-Bulgarija. Ghalhekk, filwaqt li nifhem bic-car li sa mill-bidu nett taghha din id-direttiva saret b’intenzjoni tajba, huwa difficli ferm li din id-direttiva tinghata qies wiehed ghal kullhadd.

Nemmen li l-ewwel targa li l-haddiema Maltin u Ghawdxin ghandhom jitilghu hija dik li:
- jergghu jassiguraw ghajxien dicenti mill-medja ta’ 40.7 sighat fil-gimgha li qed jahdmu fl-impjieg full-time taghhom.
- jkun hawn paga minima li tirrifletti l-ispejjez li jkollha taghmel familja ta’ kull gimgha.
- zidiet li jaghtu kumpens ghall-gholi tal-hajja jkunu kkalkulati b’riflessjoni xierqa ghall-kontijiet tad-dawl u l-ilma, u l-prezzijiet tal-gass u l-fjuwil.

Izda l-istess nies li ghadhom kemm taw zieda lilhom infushom ta’ 600 ewro fil-gimgha, ghandhom il-wicc ikunu kontra z-zieda fil-paga minima. Ghandhom il-wicc li fil-parlament jigu jaqghu u jqumu minn dak li jghidu l-unjins serji f’pajjizna, u jivvotaw “kontra bil-qalb” meta jkunu mitluba jnaqqsu l-kontijiet tad-dawl u l-ilma. Il-mewg li ssib kontriha l-GWU huma kbar, izda fortunatament m’ahniex bahhara tal-bnazzi.

Ghalhekk, galadarba l-haddiem ikun f’qaghda li b’medja ta’ 48 siegha xoghol fil-gimgha, ikun qed jaqlaghha kif suppost, ikun iz-zmien opportun sabiex pajjizna jikkunsidra jibqax jaghti l-ghazla li l-haddiema jahdmu iktar minn medja ta’ 48 siegha fl-impjieg taghhom. B’dan il-mod inkunu certi li b’din id-direttiva l-haddiem jigwadanja biss, u mhux jispicca jintefa’ pass ‘l quddiem u erbgha lura.